Waar je ook bent op IJsland, overal zie je vulkanisme. Dat komt omdat het op de Mid-Atlantische rug ligt die bij IJsland boven water uitsteekt. Het westelijk deel van IJsland ligt op de Noordamerikaanse schol, het oostelijke deel ligt op de Euraziatische schol. Beide platen drijven langzaam uit elkaar waardoor lava naar boven komt. Het actieve deel loopt zo'n beetje als een diagonaal door het land: Van Myvatn tot Reijkjavík. Hier zijn dan ook de meeste solfaterenvelden en geisers te zien. Hier buiten zijn nog veel andere (oudere) vulkanische activiteiten te zien. De breuk is prachtig te zien bij Dingvellír. Jammer dat dit een relatief druk toeristisch uitstapje is vanuit Reijkjavík.

Dingvellír

 

Op deze pagina een overzicht van het vulkanisme dat wij gezien hebben op onze route. Dit wisselde van basaltformaties, slakken- en stofvlaktes tot aan de pruttelende potjes en spuitende geisers.

Basaltplateau

Het grootste deel ban IJsland bestaat uit oude lavalagen waarvan de oudste (op het land gelegen) lagen zo'n 16 miljoen jaar oud zijn. Op veel plaatsen zijn prachtige basaltzuilen te zien. Voorbeelden zijn de formaties rond de Litnalesfoss en de Hengifoss. Ook bij Gerduberg (zuidkust van Snaefellsnes) zijn mooie basaltzuilen te zien. In de omgeving van Vik (Reynisdrangar) liggen de formaties langs het strand. Oude resten van een basaltgang kan je vinden bij Reidskörd, aan de zuidkant van de Wstfjorden langs weg 62. Alleen met laagwater zijn ze goed te zien, anders staan ze voor een belangrijk deel onder water. De basaltgang is ontstaan doordat de zee de zachtere delen heeft weggespoeld. Op veel andere plaatsen zijn ook nog prima de oude basaltlagen te zien.

   

Reidskörd                                                        Reynisdrangar

Daarnaast zijn ook nog overal (resten van) vulkanen te zien. Het gaat daarbij om verschillende soorten van uitbarstingen.

Spleetvulkanen

Hierbij is het magma uit scheuren in de aardkorst naar boven gekomen. Deze vulkanen zijn te herkennen doordat ze in een rij liggen en niet te ver uiteen. Wij hebben mooie voorbeelden gezien in Borgarás (even ten noorden van de Dettifoss) en bij Myvatn (ten oosten van de Hverfjall, goed te zien als je op de Hverfjall staat).

 

Schildvulkanen

Doordat de helling van deze vulkaan erg geleidelijk oploopt, vallen deze vulkanen niet zo erg op in het landschap. Toch kan je ze op een paar plaatsen prima herkennen. Bij Hveravellir is een mooie wandeling te maken naar de kraterrand van schildvulkaan de Strytur. Een heel mooi herkenbare schildvulkaan (de Skjaldbreidur) staat even ten noorden van Dingvellir. Hoewel je 'm ook kan zien liggen vanuit Dingvellir is de beste plek vanaf Uxahryggir bij het Oxavatn langs de F508.

Skjaldbreidur en Oxavatn

Stratovulkanen

Stratovulkanen ontstaan na explosie-erupties gevolgd door het inzakken van het centrum van de vulkaan (de caldera). Buiten IJsland zijn er in Europa voorbeelden als de Vesuvius en de Etna, maar ook op IJsland komt dit soort vulkanen veelvuldig voor. Mooie voorbeelden zijn de Hekla en de Krafla.

   

Krafla

Nordurnamur bij Landmannalaugar

 

Lúdent

Ringwalbergen

voorbeelden zijn te vinden bij Myvatn, de Hverfjall. Dit is een ringwal van 1 km diameter en ruim 150 meter hoog. Je kan de auto beneden parkeren en een goed, maar redelijk steil pad loopt naar de rand van de krater. Er loopt een pad bovenlangs rondom vanwaar je een prachtig uitzicht hebt op de omgeving (Myvatn en ook een andere ringwalbergvulkaan, de Lúdent). van hier zijn ook enkele spleetvulkanen te zien.

 

Maaren

Een Maar is een met water volgelopen ringwalbergvulkaan. De Víti bij Krafla is een mooi voorbeeld, maar ook de vlak langs weg 35 gelegen Keirid.

   

Víti                                                                 Keirid

Tafelbergen

Tafelbergen ontstaan doordat onder ijs een uitbarsting plaatsvindt. Door het snelle afkoelen van de lava verbrokkelt deze tot puin en uiteindelijk boven het ijs blijft basalt achter. De onderzijde van een tafelberg is dus in feite van puin, met daar boven op een basaltlaag. Komend vanuit het noorden van de Dettifoss is een van de mooiste tafelbergen, de Herdubreid, prachtig te zien. Vanaf Myvatn valt de tafelberg Búrfell in zuidelijke richting op.

   

Herdubreid                                                       Búrfell

Pseudokraters

Pseudokraters ontstaan doordat heet lava over een moerassige ondergrond stroomt. Het water hierin wordt verhit en zet uit en wringt zich met kracht door de lavalaag heen. Dit gaat gepaard met een explosie: de krater is een feit. De mooiste pseudokraters zijn te zien aan de westoever van Myvatn, bij Skútustadir. Deze pseudokraters, deels in het meer gelegen, zijn ook goed te zien vanaf Hverfjall.

   

 Pseudokraters in het Myvatn                              Skútustadir

Solfatarenvelden

Op drie plaatsen zijn heel mooi solfatarenvelden te zien. Een solfatarenveld wordt gekenmerkt door kokende modder- en zwavelbronnen. Door de verschillende mineralen tonen ze de mooiste kleuren. Behalve deze kokende bronnen zijn vaak ook fumerolen aanwezig. Dit zijn gasbronnen die soms erg op snelkookpannen lijken. Mooie voorbeelden van solfatarenvelden zijn Krafla, Hverir (beide bij Myvatn) en bij Hveravellir. Deze laatste is wat moeilijker bereikbaar gezien de ligging ver in het binnenland.

   

                                                                 Krafla

   

                                                                Hverir

   

                                                              Hveravellir

Warmwaterbronnen

IJsland staat natuurlijk ook bekend om de warmwaterbronnen. Op veel plaatsen kom je ze tegen en ze zijn ideaal om even een lekker bad in te nemen. In de meeste bronnen wordt heet water gemengd met koudwater tot een ideale badtemperatuur. Vanuit een aantal bronnen heb je een geweldig uitzicht op de omgeving. Ze zijn niet altijd even makkelijk te vinden, maar op sommige kaarten worden ze wel aangegeven, vaak worden ze ook aangegeven met een bord langs de weg.

   

Hveravellir                                                       Landmannalaugar

Geisers

De bekendste geiser is natuurlijk Geysir, maar deze werkt nauwelijks meer. In de directe omgeving ligt de Strokkur, een geiser die met grote regelmaat een grote hoeveelheid heet water omhoog spuit. Strokkur is makkelijk te bereiken en is een toeristische attractie, niet zo ver gelegen van Reykjavík. Het kan er daardoor druk zijn, maar desalniettemin zeer de moeite waard.

Strokkur

Tot slotte is het vermelden zeker waard dat op veel plaatsen bijzondere vormen van het vulkanisme aan de oppervlakte komen. Hiermee doel ik ondermeer op touwlava dat ontstaan is doordat tijdens het stollen de lava nog stroomt en waardoor de buitenste, iets afgekoelde, laag wordt opgestroopt, maar ook op de vlakten met vulkanisch stof, -bommen en -slakken. Daarnaast is er het obsidiaan, lava dat zeer snel is afgekoeld en daardoor verglaasd is. Obsidiaan is een half-edelsteen en volop te bewonderen bij Landmannalaugar. De kleurige gesteenten zijn gevormd door hydrothermale omzetting van zure gesteenten. De bergen zijn hier werkelijk geel, rood, bruin, groen en blauw/grijs van kleur!

   

  Obsidiaan                                Landmannalaugar

   

Hvítserkur                                                        Touwlava